Głównym celem znowelizowanej ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym jest zapewnienie bezpieczeństwa klientom, korzystającym z usług firm pożyczkowych.

Dowiedz się, jakie zmiany wprowadzają nowe przepisy i co to dla Ciebie oznacza.

ustawa pożyczkowa 2016

Przebieg prac nad ustawą

Prace nad zmianą dotychczasowego prawa zostały zainicjowane przez Ministerstwo Finansów i trwały od czerwca 2015 roku. W lipcu tekst ustawy trafił do prezydenta i Marszałka Senatu, a 25 sierpnia prezydent Andrzej Duda podpisał dokument. Część znowelizowanych przepisów weszła w życie 11 października 2015 roku, jednak te najważniejsze dla konsumentów, regulujące wysokość tzw. kosztów pozaodsetkowych – 11 marca 2016 roku.

 

Określenie zasad działalności firm pożyczkowych

Zanim nowa ustawa weszła w życie, firmę pożyczkową mógł założyć praktycznie każdy. Zmienione przepisy nakładają na instytucje finansowe liczne ograniczenia. Każda firma pożyczkowa musi obecnie prowadzić działalność w formie spółki akcyjnej lub spółki z o.o. oraz posiadać minimalny kapitał zakładowy w wysokości 200 tys. złotych, utworzony wyłącznie z nakładów pieniężnych (a nie, jak miało to miejsce dotychczas także pożyczek, kredytów lub emisji obligacji).

 

Większe bezpieczeństwo

Znowelizowane przepisy umożliwiają Komisji Nadzoru Finansowego przeprowadzenie kontroli, gdy zachodzi podejrzenie, że dana firma pożyczkowa nie spełnia zapisów zawartych w ustawie. Na wniosek KNF instytucje finansowe mają obowiązek dostarczyć wszystkie niezbędne dokumenty w celu wyjaśnienia wszelkich niejasności. W przypadku utrudniania przeprowadzenia kontroli ustawa przewiduje karę grzywny w wysokości 500 tys. złotych lub karę pozbawienia wolności do lat 2.

 

Całkowita wysokość pożyczki

Najważniejsze zmiany, jakie reguluje nowa ustawa, dotyczą kosztów pożyczki. Zmienione prawo ma chronić klientów, korzystających z usług firm pożyczkowych przez zawyżonymi opłatami pozaodsetkowymi. Dotychczas instytucje finansowe mogły dowolnie regulować wysokość opłat pobieranych za uruchomienie pożyczki, monity oraz przedłużenie terminu płatności zobowiązania. Obecna ustawa nakazuje, aby całkowity koszt pożyczki wynosił maksymalnie:

  • 25% kwoty pożyczki

oraz

  • 30% kwoty pożyczki w skali roku

Co to właściwie oznacza dla pożyczkobiorców? Za szybki kredyt gotówkowy w wysokości 500 zł na 30 dni klient będzie musiał oddać dodatkowo 141,50 zł. Dlaczego tyle? 125 zł to 25-procentowa prowizja za udzielenie pożyczki i inne opłaty narzucone przez firmę pożyczkową. Kolejna opłata to 12,50 za obsługę pożyczki w skali roku (30% z 500 zł to 15 zł. Jeśli tę wartość podzielimy przez 12 miesięcy, otrzymamy kwotę 12,50 zł). Ostatnim elementem opłaty pożyczkowej są odsetki, które wynoszą 10% w skali roku, czyli w zaprezentowanym przykładzie – 4 zł. miesięcznie.

 

Koszty pozaodsetkowe

Zapisy w ustawie definiują koszty pozaodsetkowe jako wszystkie koszty związane z udzieleniem pożyczki poza odsetkami. Do opłat tych należy więc również obsługa klienta w domu, za którą dotychczas trzeba było słono zapłacić. Zgodnie z treścią nowych przepisów pozaodsetkowe koszty zobowiązania nie mogą przekroczyć jego wartości w terminie liczonym przez 120 dni od daty udzielenia pożyczki. Oznacza to, że nawet jeśli klient weźmie kolejną pożyczkę, w dalszym ciągu koszty pozaodsetkowe będą liczone od wysokości pierwszego zobowiązania.

 

Refinansowanie zamiast przedłużania

Zmieniona ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym ograniczy najprawdopodobniej możliwość przedłużania terminu spłaty pożyczki. Dla instytucji finansowych była to jedna z najbardziej dochodowych usług. Klienci mogli rolować (tj. przesuwać spłatę) pożyczki w nieskończoność, jeśli tylko wnieśli dodatkową opłatę. W związku z tym, że regulacje kosztów pozaodsetkowych liczone są od wartości pierwszego zobowiązania, instytucje finansowe mogą zmienić zasady dotyczące rolowania pożyczek. Część firm poradziła sobie z tym problemem, oferując swoim klientom tzw. refinansowanie pożyczki. Klient będzie mógł się zwrócić o pomoc do innej firmy, która “odkupi” jego zadłużenie, a następnie spłacać swoją pożyczkę w nowym miejscu. Cała operacja jest oczywiście dodatkowo płatna, jednak dzięki niej klienci zyskują czas na uregulowanie swojego zobowiązania.